کریشکی از توابع بخش بیـرم و يكي از روستاهای جنوب شهرستان لارستان در استان فارس است.  از نظر جغرافيايي کریشکی بخش ٢۵ فارس پلاک متعدد منطقه قطعه ۶ موسوم به بیرم که در فاصله ١٢٠ کیلومتری شمال شهرستان لارستان واقع گردیده و مساحت آن برابر با ١٢ هکتار که محدود اربعه اراضی به شرح ذیل بوده و منطقه مورد نظر بین طولهای جغرافیایی ٠٠٠/٠٠٠/٥٣تا ٥٣/٣٠ وعرضهای جغرافیایی ٣٠/٢٧ و ١٥/١٠/٢٨ واقع است.

کریشکی از روستاهای نمونه لارستان است . طی ده سال گذشته هر دو دوره بعنوان شورای نمونه لارستان انتخاب شده است . از نظر امکانات رفاهی و تفریحی و گردشی نیز بعنوان واحد نمونه و روستای نمونه گردشگری (میراث فرهنگی ) برگزیده شده است .

دو اثر تاریخی در این روستا به ثبت آثار ملی رسیده است ( 1- قلعه گبری « ساسانی»2 - قلعه حاجی علی مسیح «دلیر» ) بزرگترین موزه مردم شناسی جنوب استان فارس را دارد که بیش از 5600 قطعه تاریخی و سنتی در آن نگهداری می شود . از سال 1370 تا کنون بیش از 5000 اصله نهال درخت در این روستا و تپه های مشرف به آن نشاء شده است که زیبایی خاص به منطقه داده است . از نظر امکانات رفاحی و گردشی نیز بر خوردار از رستوران ، پارک محله ای و پارک جنگلی است . ساخت بناها ، کوچه ها و خیابان ها هفتاد سال پیش از این طراحی و نقشه های آن تهیه شده است . در حال حاضر کوچه های این روستا ماشین رو و بزرگ و به استیل منظم همراه با منازل سنتی دیده می شود . همه این امکانات توسط خیرین کریشکی ساخته و بنا شده است .

مکان هاي ديدني و تاريخي کریشکی                                

1 - جنگل نگین سبز کریشکی با چندین هزار اصله نهال کاکتوس ، بید ، صدر و ...

 ٢- آثار تاریخی قلعه گبری یا قلعه زرتشتی  که بیش از 1500 سال قدمت داردکه به  ثبت آثار ملی کشور رسیده است . 

 ٣- آثارتاریخی و قلعه حاج علی مسیح ثبت آثار ملی کشور  که دیوارهای گلی و خشت قلعه با زبان بی زبانی خاطرات خویش را بازگو می کند . 

 ٤- بزرگترین موزه مردم شناسی جنوب  استان فارس که در کریشکی قرار دارد با بیش از ٥٨٠٠ قطعه از اشیاء قدیمی ، تاریخی  منطقه  

 ٥- کره زمینی که در کریشکی  ساخته شده نمادی از جهان است . 

 ٦- سفره خانه  سنتی که پذیرای مهمانان دور و نزدیک  میباشد  .

 ٧- ماکت زیبای کریشکی  که با ظرافت خاص خودش ساخته شده و هم چنین تندیسهایی از پرندگان منطقه ای که در مکان های مختلف طراحی و ساخته شده است.

یکی از مراسم بسیار جالب در این آیین ها مراسمی تحت عنوان "شیرین کردن بادام کوهی" [1]است :"بادام کوهی یا "الوک"که در زبان لارستانی به آن اخور می گویند, یکی از تنقلات مصرفی در ایام عروسی می باشد.اخور ذاتا تلخ و غیر قابل خوردن است که برای استفاده باید آن راشیرین کرد.صاحبان عروسی روزی را به شیرین کردن اخور اختصاص می دادند زن ها و دختران محله را دعوت می کردند تا در این کار یاری گر شوند. این مراسم با شور و شادی همراه بوده است.برای شیرین کردن بادام کوهی آن را در خمره ای می ریختند و بر آن آب جوش و نمک می افزودند .خمره را با پیچیدن گیلیم گرم نگه می داشتند.هر روز این کار را تکرار می کردند .در روز سوم یا چهارم بادام کوهی شیرین و قابل خوردن می شد.بادام کوهی را معمولا با نقل و نبات به هم می آمیزند و در طی مراسم عروسی با آن از مردم پذیرایی می کنند .امروزه آماده آن از بازار قابل تهیه است." در روستای دشتی چند شب قبل از مراسم حنابندان مردان و پسران جوان در محلی گردهم آمده و به بریدن پارچه های رنگی برای رقص دستمال بازی در شب های آتی می پردازند و به گفت و شنود و شادی و هلهله مجلس را گرم می کنند, تهیه این پارچه ها نیز به عهده خانواده داماد است.رسم دیگری نیز که در برخی مناطق همانگونه که اشاره کردیم وجود دارد رسم "خرجی بردن"است که برمی گردد به همان مطلب خرج مطبخ که چند روز قبل از عروسی برخی مردان خانواده داماد به همراهی چند زن با تجربه و چند نفر از فامیل عروس به شهر (لار)رفته و به خرید وسایل لازم برای این چند شب و روز متوالی عروسی اقدام می کنند که شامل همه مواد اولیه پخت و پز از ادویه تا برنج و گوشت و روغن و رب و قند و چای و حتی گاه میوه و آجیل و تخمه و شیرنی و پارچه و.... است و خرج برعهده خانواده داماد است و سپس یکروز قبل از مراسم آنها را با ساز و دهل و هلهله به خانه عروس برده و تحویل می دهند یا  به اصطلاح "بارزی یا بارریزی "می کنند.

در روستای دهکویه این رسم حمام یا حنای دزد اندکی متفاوت تر و طولانی تر بوده است و پس از بیرون آوردن عروس از حمام و راهی کردن آن به سوی منزل همراهان همگی به خانه خود بر می گردند و بعد از یک ساعت باز به خانه عروس رفته و به اصطلاح عروس را "به سر آب "می برند. بدین گونه که تور سبزی بر سر او افکنده و دو نفر زیر بغل او را گرفته و در حالیکه خانمی آینه  از پشت در دست دارد و جلوی عروس راه می رود تا او خود را در طول راه در آینه ببیند او را در میان کوچه ها و محله های روستا می گردانند و زنان برای او آهنگ های غمگین و شلوا می خوانند و سپس به خانه باز می گردند و در آنجا یه جشن و پایکوپی می پردازند. همه این مراسمات شاید تاکیدی بر این مسئله داشته است که چون در آن دوران دختران بسیار با حجب و حیا بوده و اجازه دخول چندانی از منزل نداشته اند و حال یکباره می خواهند خانه پدری را ترک کرده و به خانه شوهر بروند که شاید کوچه ها و محله ها یا بیشتر با خانه پدری فاصله دارد برای اینکه با این مسئله کنار بیایند و آرام آرام عادت کنند و غربت را کمتر و آرامتر حس کنند این رسومات بدین شکل اجرا می شده است.! در روستای دشتی شب قبل از حنابندان دزد مراسم دیگری نیز دارند. بدین صورت که طایفه داماد به خانه عروس می آیند و"کلاه طلا" که مادر شوهر برای او تهیه دیده است بر سر او می گذارند و مقنعه حاشیه دوزی شده به رنگ سبز بر سرش می کنند و لباس سبزی نیز بر تن او می پو شانند و او را در کنار دیوار می ایستانند و دو نوعروس در دو طرفش می ایستند و مردم همه برای دیدن عروس تزیین شده به منزل آنها می آیند و به رقاصی و دستمال بازی می پردازند. در این مراسم معمولاً برای تعویض لباس های عروس و گذاشتن کلاه طلا بر سر او از زن کدخدا یا زن مسن و مورداعتبار روستا خواهش می شود که این مراسم را به جا آورد. به این روز اصطلاحاً "روز طلایی" اطلاق می شود. سپس در روز دوم (شب)حنای دزد صورت می گیرد و 2 سینی حنای تزیین شده به همراه شمع روشن و شیرینی و شکلات از خانه داماد برای زنی که حنا به دست عروس می بندد هدیه فرستاده می شود .گاه یک جگر و ران گوسفند هم در این سینی هدایا به چشم می خورد.گاه نیز حنا به صورت خشک و آب نشده به همراه کله قند و شیرینی به عنوان هدیه پیشکش می شده است. خانواده داماد موظف به تهیه حنا هم برای خود و هم برای خانواده عروس هستند و مردان و زنان با چای و قلیان پذیرایی می شدند و به ترتیب اول مردان و بعد زنان به رقص و پایکوبی می پردازند .حنا بندان مردانه در شب حنای دزد اندکی فاش تر از حنای عروس است و بر کف دست و پای او حنا گذارده می شود.

شب دوم در لار حنا بندان "فاش یا حمام فاش "نام دارد. در این شب عروس ساعت 6 یا 7 عصر به حمام بیرون رفته و پس از اندک شست و شو یی (چون دیشب مفصل انجام شده است و امشب فقط در حد اجرای رسومات است) و باز به همان ترتیب دیشب با چادر زربفت و رنگی به سر و با ساز و دهل و آینه در جلو به خانه باز می گردد و پس از  صرف شام مهمانان از راه می رسند و رسمیت شب حنابندان فاش آغاز می گردد. در این شب خنچه های تزیین شده حنا بین دو طایفه عروس و داماد مبادله می گردد و حنا به صورت نقش و با نخ های مخصوص توسط لالا بر پشت و روی دستان و پاها و ناخن ها قرار گرفته و در پارچه های رنگی پیچیده می شود  تا صبح باز شود و شسته گردد و نقش آن نمایان شود , معمولاً می گویند بهتر است یک خواب عمیق بروند تا غبار و گرمی دل و جگر بر زیباتر شدن و پر رنگ تر شدن این نقش ها تاثیر بگذارد و هر کس طبع گرمتری داشته باشد حنایش پر رنگتر می شود این نقش ها معمولا تا 15 روز می ماند و بعد بر اثر استفاده از آب و صابون کم رنگ و محو می شود. اگر مهمانان نیز خواهان بستن حنا باشند این کار برای آنها نیز انجام می شود.در این شب مردم با تخمه هندوانه و بیسکویت و حلوا و قلیان پذیرایی می شدند و این شب بسیار طولانی است و گاه تا 4 و 5 صبح رقص و پایکوبی و آواز خوانی و دایره زنی به پاست. در روستای فیشور مادر عروس از مادر دختران مجرد محل کسب اجازه می کند تا آن شب را تا صبح در کنار دخترش به سر برند و او را در آخرین شب اقامت در خانه پدرش شاد نگه دارند و صبح نیز صبحانه مفصلی آنها را مهمان می کند. در مجلس مردانه نیز همین بزم جاری است و برای داماد نیزبستن حنا بر کف پاهایش انجام می شود. در گراش در شب حنابندان فاش از خانه عروس برای داماد سینی مملو از حنای تزیین شده به همراه تخم مرغ های پخته که به رنگ سبز نقاشی شده اند و شیرینی و میوه فرستاده می شود. در روستای فیشور در این سینی ها نقل های رنگی و بادام و اخور و گل و حنا و پشتی و تشک زربفت قرار دارد. در روستای دشتی حنابندان فاش در روز صورت می گیرد و تا زمانیکه زنان مهیا می شوند مردان به چوب بازی می پردازند و ساز و نقاره می زنند و سینی های ملو از حنای تزیین شده و کله قند و پارچه های زری و گلاب وکمپوت های آناناس و خوخ و گیلاس را برای لالایی که به داماد حنا می بندد به عنوان هدیه از خانه عروس روانه خانه داماد می کنند .این لالا زنی است که محرم داماد می باشد و این سینی ها بر سر مردان و با آواز خوانی و پایکوبی در کو چه ها می گردد . معمولا ًتعداد چیزهایی که رد و بدل می شود به حالت زوج یعنی 4,6,8,12,16یا 24 تایی است.پارچه های حنابندان 4تکه 2تا برای دو دست و 2تا باری دو پاست.یک قرآن کوچک و یک شال بنام "هفت پیکر"نیز که مادر عروس برای داماد خود تهیه کرده است روانه خانه داماد می گردد تا بر شانه او افکنده شود. قرآن در جا قرآنی کوچکی به رنگ سبز قرار می گیرد و قطعه ای طلا معروف به "پنجه علی"بر آن آویزان می گردد قطعه ای از همین طلا نیز بر شال "هفت پیکر" قرار می گیرد.بر روی دستمال های حنابندان مربوط به دست داماد نیز 2 قطعه طلای معروف به" پنجه علی" و برای پارچه های مربوط به پاهایش 2  تکه "زاغ نمکو"آویزان می کنند .پشتی ها نیز شامل یک پشتی برای پشت کمر و یکی برای زیر پا و دو تا بالشتک برای زیر دو پا و دو تا برای زیر دو دست نیز تهیه شده توسط مادر عروس ودر سینی های بزرگ بر سر مردان با ساز و دهل روانه خانه داماد می گردد.چون در روستای دشتی حنابندان فاش در روز صورت می گیرد مردم برای صرف نهار دعوت هستند که گاه نزدیک به 25 "کهره"(گوسفند کوچک با گوشت نازک)سر می برند و طبخ می کنند و همه روستا را نهار می دهند در گذشته این مراسم 2 روز به طول می انجامیده و سرو صبحانه نیز رایج بوده است و برای صبحانه حلوای آرد برنج و نان محلی طبخ می گردیده است .امروزه مراسم به یک شب و یک ظهرو شب ختم شده است. در روستای دهکویه پس از اجرای مراسم" حنای دزد" و" سرآب بردن عروس "و "حنای فاش" فردا صبح را تحت عنوان "دست واکنون"می شناسند که به معنای دست باز کردن عروس و داماد از حنا و شستن آن است و در این مراسم از خانه داماد نهار به صورت طبخ شده و به همراه سینی های مملو از بادام و شکلات و پارچه سبز بر سر مردان آوازه خوان روانه خانه عروس می گردد. در روستای باین در سینی های رد و بدل شده" گل سر شوی" نیز برای شستشوی عروس و داماد در حمام وجود دارد. در شهر اوز برای پذیرایی شب حنابندان از نخود پخته,شربت,نان محلی بنام "گپک"و حلوای آرد برنج که با دارچین تزیین شده است استفاده می کردند.در روستای لطیفی در شب حنابندان و برای پذیرایی از مردم 12 چکل (نوعی گوسفند چاق و فربه )را در ماست خوابانده و کباب درست کرده و با نان محلی از مردم پذیرایی می کنند و در آخر هم تخمه هندوانه سرو می گردد.

پس از اتمام مراسم حنابندان فاش فردا ظهر در لار رسمی وجود دارد بنام "قاب بردن" که از سمت خانواده داماد غذایی طبخ شده و سرو شده برای خانواده عروس فرستاده می شود .غذای رسمی مجالس عزا و عروسی در لارستان چلو سفید و خورشت قیمه بوده و است , که 2 تا سینی مسی بزرگ معروف به "مجمع فراشی" برنج و خورشت قیمه تهیه و سرو می گردد .حال هر کسی که در خانه عروس مهمان است غذا را همانجا تناول می کند و هر که از دوست و آشنا و همسایه که غایب بوده اند برایشان فرستاده می شو .غذا در سینی های 4 نفره که خورشت هم روی برنج ریخته شده قرار می گیرد و با دست تناول می شده است و مانند امروز از قاشق و چنگال و بشقاب جداگانه خبری نبوده است. آن روزها گوشت فراوان و ارزان بوده اما مرغ به وفور وجود نداشته است . در آن زمان بنا به گرم بودن هوا شربت گلاب یا طارونه سرو می شده است.(امروزه هنوز هم رسم" قاب بردن " پابرجاست با این تفاوت که غذای آن به مرغ بریان و برنج و شامی کباب و یا کباب کوبیده و آش و ماست و سبزی و لیمو وفلفل سبز و نوشابه تغییر یافته و بین 4 تا 8 دیس سرو می گردد). پس ازصرف نهار ,عصر هنگام جهیزیه عروس را راهی خانه داماد می کردند و چند زن آشنا از طایفه عروس برای چیدن وسایل به خانه داماد می رفتند.(در گذشته رسم بر این نبود که پسرها خانه جدا داشته باشند و چون اکثر آنها در بیشتر اوقات سال مشغول کار در کشورهای حاشیه خلیج بودند خانواده دختر اصراری به داشتن خانه جدا برای دخترانشان نداشتند چون می دانستند که تنها خواهند بود و معمولاً اتاقی درگوشه حیاط خانه پدر شوهر برای شروع زندگیشان کفایت می کرد و گاه پیش می آمد که در یک خانه چندین عروس در کنار مادرشوهر و پدر شوهر زندگی می کردند و بنابراین برای چیدمان جایی به این کوچکی نه اسباب زیادی لازم بود و نه وقت چندانی .اما امروزه تهیه منزل و چیدمان آن از ماها قبل از مراسم ازدواج انجام می شود و در آن روزویژه ازآشنایان نزدیک برای کمک و بیشتر برای نشان دادن و به رخ کشیدن آنچه برای دخترشان تهیه کرده اند دعوت به عمل می آورند.).رسم تهیه جهیزیه برای دختر در منطقه لارستان بیشتر شامل مناطق شیعه نشین می شود و اکثر روستاها و مناطق سنی نشین مانند: فیشور ,دشتی,و... این رسم را ندارند و تهیه وسایل لازم برای زندگی به عهده داماد است و گاه نیز به ندرت به عنوان کادو برخی چیزها از طرف اطرافیان تهیه می شده است. جهیزیه عروس شامل وسایلی مانند :یخدان و 2 صندوق لباس و ظرف که ظرف ها بیشتر مسی(میزان مس ارج و قرب دختر و تمول پدر را نشان می داده است) و پلاستیکی و اندکی معدنی بوده است .بلور هم در آنها به چشم می خورده است . گاه یک ظرف حلبی برای تهیه آتش و پخت و پز غذا و گاه 6 تا بشقاب و کاسه و کارد و چنگال و قاشق نیز می گذاشتند که افراد متمول بر اساس ست های 12 تایی می چیدند.نیز کوزه دان چوبی (برای نگهداری آب خنک), چراغ برساتی، آفتابه و لگن, و حوله برای شسشوی دست و صورت مردان پس از صرف غذا  و ... بوده است.اتاق را با پارچه ها و قالیچه های رنگی تزیین می کردند و ظرف های بلور و آیینه پایه دار و قرآن را روی طاقچه ها قرار می دادند . گاهی قالی ترکی نیز در جهیزیه دخترانی که پدرشان خیلی توانمند و متمول بود به چشم می خورد. پارچه های بسیار نازکی در رنگهای مختلف زرد وآبی و قرمز و سبز تحت عنوان "گرد" نیز در جهیزیه بوده که برای کشیدن روی وسایل برای جلوگیری از نشستن گرد و غبار روی آنها بکار می رفته است.یک چمدان کوچک نیز مخصوص وسایل حمام بوده که در آن قالیچه ای برای پهن کردن سربنه حمام و لیف و صابون و جا صابونی در آن جای داشته و یک چمدان کوچک بنام "مجری" که در آن وسایل آرایش عروس مانند توتیا و خطاط و سفیدآب و سرخاب[2] قرار می گرفته است. مادر عروس همچنین موظف به تهیه خلعتی برای داماد خود نیز بود که شامل ست کت و شلوار و ست 6 تایی از پیرهن و زیرپیرهنی و لباس زیر و جوراب و کفش و کمربند و دکمه سردست (معمولا طلا) و سوزن کراوات (معمولا طلا) و .... بوده و همه اینها در قدیم در سینی های بزرگ به همراه کله قند و تزیین شده با پارچه های سبز توسط مردان با ساز و دهل روانه خانه داماد می شده است و گاه این کله قند و پارچه در سطلی بزرگ قرار می دادند که هر کس زودتر اینها را به خانه داماد می رساند به عنوان مزد کله قند و پارچه را دریافت می نمود . سطل ها برای تهیه شربت استفاده می شد.(امروزه در لار در عصر حنابندان علاوه بر چمدان در ست های 6 تایی که از هر چیز مورد نیاز مردانه 6,12,14,16,18,24 یا 36 تایی بسته به تمول افراد در آن قرار دارد, 12 کارتن گلاب ,2 کارتن قند و 2 سطل عسل به همراه پنیر و مغز بادام و پسته و ماست و 12 جعبه نبات نیز در سینی های بزرگ در کنار این چمدان ها روانه منزل داماد می گردد. امروزه مادر داماد نیز برای عروس خود چنین تدارکات مفصلی را می بیند و به همین نحو شاید هم بیشتر عمل کرده و دیگران را نیز دعوت می کنند تا آنها را ببینند و برای شادباش بر روی آن پول و بادام سبز و شکلات "برنه یا برنش"[3] کنند).پس از حمل این وسایل به خانه داماد و چیدن و تزیین حجله یا همان اتاق خواب عروس و داماد تشک های آنها را نیز پهن کرده و آفتابه و لگن را در گوشه ای گذارده و کوزه دان و لیوان را نیز پر آب در گوشه دیگر قرار داده و چراغ را روشن و اتاق را ترک می کنند تا شب هنگام که عروس و داماد را به حجله روانه می دارند.

در گراش در شب حنابندان طایفه داماد مهمان شام خانه عروس هستند و سرو تخمه و کباب بر عهده مادر عروس می باشد و مردم از ظهر که عروس برای حمام رفتن مهیا شده تا شب برای نهارو شام مهمان خانه عروس می باشند. اما سایر روزها هر طایفه برای خود پخت می کند و رسم خرج مطبخ نه به صورت پخته و نه خشکه (نقدی یا غیر آماده )وجود ندارد.اما همانطور که قبلا هم ذکر شد در هنگام قرار 50 گنی قند و حنا طایفه داماد موظف به تهیه برای طایفه عروس است و در کنار چمدان های رد و بدل شده نیز مادر داماد کله قندهایی می فرستد که بین همراهان و کسانی که چمدان ها را آورده اند به عنوان هدیه پخش می شود.در گراش به دلیل متمول بودن افراد و اینکه اکثر قریب به اتاق مردان خلیج رو هستند و چشم هم چشمی و رقابت در بین خانواده ها بسیار بالاست در تبادل چمدان ها و سینی ها رکورد منطقه را شکسته و گاه به 50 سینی و چمدان نیز می رسد و به رسم گراشی عمل کردن در منطقه زبانزد است و به معنای خرج وسیع کردن و تهیه بسیار دیدن است.این سینی ها که در عصر حنابندان فاش جابجا می شود شامل :قند,نبات,نخود پخته,فرنی,پسته, 2کارتن کمپوت گیلاس,2 کارتن آجیل,بیسکویت و... است .جالب این است که در صبح پس از زفاف مادر عروس دوباره همین سینی ها را بعلاوه 200 دستمال پولک دوزی و دوخت شده بنام "تک نو دونی"به خانه عروس و داماد می فرستد که عصر هنگام که مردم برای دیدن عروس می آیند همان مواد مشتمل در سینی ها به مقدار معلوم و مساوی در دستمال ها گذارده و بین مردم پخش می کنند در این میان کمپوت گیلاس و بیسکویت اهمیت فراوان تری دارد.

در منطقه درز و سایبان فقط داماد موظف به تهیه لباس برای عروس است و در این میان به یک چمدان اکتفا می گردد. در روستای دهکویه لباس عروس به شکل لباس محلی بنام "قنبل"است که پر از چین و پولک می باشد و در رنگ های متنوع تهیه می شود و این لباس به همراه نقل و نبات و بادام وحنا و شکلات توسط زنان روانه خانه عروس می گردد .در شهر اوز لباس گشادی بنام "زریتکه"به تن عروس می پوشانند و روسری نازکی بنام "بله"بر سر او می اندازند.

در ظهر زفاف در مناطق اطراف لار مانند:اوز ,فیشور,دشتی ,دهکویه ,بنارویه,لطیفی و باین رسمی بنام "سر آب بردن"وجود دارد که ویژه داماد است .بدین صورت که داماد را سوار بر اسب کرده و مردان و زنان او را مشایعت می کنند تا به جایی در خارج شهر ترجیحا کنار چشمه یا برکه  باشد برسند و در آنجا به رقاصی و پایکوبی و ساز د دهل زدن و چوب بازی و شمشیر بازی می پردازند و تیر و تفنگ شلیک می کنند .بعد دلاک سر داماد را اصلاح کرده (این عمل را "سر تراشان" نیز گویند) ,داماد قبلا به حمام رفته و اکنون فقط به اصلاح و تعویض لباس اقدام میکند و همه لباس های او از زیر تا شال و کلاه و قبای او نو و جدید می کنند, سپس او را با اسب به دورتر می رانند و دوری می زنند و باز می گردند مردم بر سر او شاباش می ریزند و در کوچه ها و پس کوچه های روستا گشته و زنان از بالای پشت بام ها برسرش نقل و نبات و بادام و پول می ریزند و کل می کشند و نهایتاً با سلام و صلوات راهی منزلش می کنند.

در روستای دهکویه قبل از" سر آب رفتن "عمل" سر تراشان "در خانه داماد و در حیاط و با حضور مردان صورت می گیرد و میزی را در حیاط قرارداده و وسایل اصلاح به همراه گل و آینه روی آن قرار می دهند .و بعد از آن داماد را به سر آب می برند ."سر آب بردن " در واقع کنایه از بیرون بردن شخص از منزل است .در آنجا به تعویض لباس داماد اقدام می شود .این چمدان لباس را مادر عروس برای داماد خود تهیه دیده است و درآن علاوه بر لباس های لازم 10 تا 12(امروزه 24 تا) پارچه کوچک یا دستمال جیبی ,شانه سر و آیینه کوچک گذارده تا مردم برای تبرک بردارند و حاجت روا شوند.مردم پس از اتمام کار روانه خانه های خود شده و پس از صرف غذا برای راهی کردن  داماد به خانه عروس مجددا در منزل داماد جمع می شوند و پذیرایی چندانی به عنوان نهار یا شام در خانه عروس یا داماد از آنها به عمل نمی آید. در روستای لطیفی در مراسم "سر آب رفتن" چادری بر کف زمین پهن می کنند و مردم پول یا شاباش های  (به این رسم شبا انداختن نیز می گویند)خود را در آن می ریزند تا به گونه ای کمک مالی به داماد محسوب شود.در فیشور رسم" شبا انداختن" در حیاط خانه داماد و پس از پوشاندن لباس بر او صورت می گیرد.

در روستای فیشور رسم دیگری در همین عصر زفاف صورت می گیرد و آن بافتن موهای عروس توسط دختران مجرد حاضر است. این کار را برای بخت گشایی از دختران مجرد انجام می دهند و در دسته های هر چه کوچکتر می بافند تا به همه سهمی برسد .مادر عروس برای این کار از خانواده داماد اجازه می گیرد و این کسب اجازه به دلیل این است که دخترشان از فردا متعلق به آنهاست و باید برای آراستن او از خانواده شوهرش کسب رخصت شود.

در بنارویه نیز جهیزیه چندانی به عروس داده نمی شود و درحد ست 6 تایی از ظروف و قالی ترکی و 6 تا بالشت و تشک بوده است.داماد هم برای عروس یک چمدان حاوی لباس محلی "قنبل" تهیه می کند.اما مادر عروس برای داماد خود تهیه لباس نمی گیرد و فقط یک دستمال بزرگ گلدوزی شده که 4 طرف آن 4 قطعه طلا و در وسط آن نیم اشرفی طلا بوده به همراه یک تسبیح خاص از خاکی سر که از مکه می آوردند و تسبیحی نیز از صدف که در بین مهره های آن 3 قطعه طلا و در راس آن اشرفی و طلا قرار داشته به همراه انگشتری طلا ,خلال دندان طلا,منقاش طلا و یک زاغ طلا در سینی تزین شده به همراه پشتی که قطعه ای طلا در گوشه آن دوخت شده در ظهر مراسم "سرتراشان"به همراه وسایل اصلاحی به خانه داماد گسیل می دارند تا همه آنها را دیده و شاباش دهند. در بنارویه رفت وآمد داماد به صحرا با اسب های تزین شده با پارچه های سبز صورت می گرفته و در بازگشت جلوی پای او گوسفندی سر بریده و سر او را به هوا پرتاب می کنند و هر کس موفق به گرفتن آن  می شد از آن خودش می بود.

در روستای دشتی برای مراسم "سرتراشان"تهیه همه وسایل اصلاحی به عهده خود داماد است و فقط مادر عروس موظف به تهیه قرآن بزرگی با جلد گلدوزی شده است که بر سر میز اصلاحی قرار می دهند و سه متر پارچه مخمل سبز نیز به داماد خود پیشکش می کند که آن را بر دور گردن او می اندازد و داماد نیز برای تبرک آن را به آرایشگر می بخشد. کار اصلاح در خانه صورت می گرفت و بعد از مراسم شاباش به امامزاده بیرون شهر (امام زاده سید مرتضی)رفته و در آنجا لباس داماد را تعویض کرده و هزینه ای نیز به عنوان صدقه زیر امام زاده می نهادند و داماد سوار بر اسب را در کوچه ها گردانده و برنش کرده و به خانه می آوردند . در خانه داماد کنار دیوار می ایستاد و مردم او را برنش کرده و سپس خواهر یا مادر عروس جا سرمه ای به دست خواهر کوچکتر داماد می دادند و اگر نداشت خواهر بزرگتر یا زنی که بر او محرم است تا بر چشم های داماد بکشند و این کار راسنت رسول اکرم می دانستند و معتقد بودند که خواهر پیامبر بر چشم برادر خود کشیده است .در روستای فیشور رسم کشیدن سرمه برای داماد هنگامی انجام می شود که او رهسپار خانه عروس است.در لار رسم سرمه کشیدن وجود نداشته اما رسم قبا برتن داماد کردن بوده و هنوز که قبا جای خود را به کت داده است  نیز پابرجاست.این مراسم بعد از صرف شام که جداگانه در هر طایفه صورت گرفته (امروزه در یک محل و بر عهده داماد است) انجام می شود و  مردان در خانه داماد گرد هم می آیند و (زنان به شکل غیر محسوس مراسم را نظاره می کنند )و با سلام و صلوات و ذکر شعرهایی در مدح حضرت محمد و ائمه اطهار از فرد مسنی تقاضا می شود که قبا بر تن داماد کند و با شربت و شیرینی(امروزه که این لباس توسط خانواده عروس تهیه می شود  با آب میوه های صنعتی همراه است که برای پذیرایی استفاده می گردد) از مردم پذیرایی به عمل می آید و داماد با همه مردان دست داده و روبوسی کرده و همه او را با پول برنش می کنند و با ذکر شعر و مداحی و سلام و صلولت او را راهی خانه عروس می نمایند. در جلوی درب منزل عروس به دستور و خرج پدر عروس گوسفندی جلوی پای داماد در بدو ورود قربانی می شود و او پا در خون نهاده و وارد می گردد اما مردان همراه اجازه ورود ندارند .در قدیم رسم بوده که داماد همانجا جلوی عروس و سایر زنان دو رکعت نماز می خواند .گاه خواندن این نماز به اتاق حجله موکول می شود که جمع خصوصی تری حضور دارند و بعد با گلاب انگشتان شصت یک دست عروس و یک دست داماد که بر روی هم قرار می دهند توسط لالا شسته می شود و  آب گلاب آن که در کاسه ای جمع می کنند بر دور حجله و خانه ریخته می شود تا برکت بیاورد(گاه نیز این آب مربوط به شسشویی پای عروس توسط داماد است که پیامبر اکرم نیز دستور داده اند)و بعد با حوله خشک کرده و به بقیه امور می پردازند که در وقت خود توضیح می دهیم. پس از نماز داماد در کنار عروس بر روی صندلی نشسته و مردم به تماشای آنها می پردازند.هنوزداماد صورت عروس را به درستی ندیده است .لازم به ذکر است که در این فاصله که مردم مشغول بردن داماد به سر آب و اصلاح و سر تراشان او بوده اند در منزل عروس و در اتاقی در بسته که دختران باکره را به آن راهی نیست لالا مشغول اصلاح و آرایش مو و صورت عروس است.این کار از صبح تا شب به طول می انجامد.

در لار و گراش رسم بر این است که در این ظهر چیزی به عنوان "بنده رو"که شامل کباب,شامی,شیرینی,سبزی,لیمو و نوشیدنی  است به منزل عروس (امروزه به درب آرایشگاه) فرستاده می شود که در حد 2یا 3 نفر همراه عروس تدارک دیده می شود و برای شیرینی و حلاوت برداشتن موهای زاید سر و صورت عروس و برای رفع دل غش و ضعف رفتن و رفع درد اوست. در گذشته برای آرایش صورت عروس از ماده ای بنام "توتیا" جهت سفید کردن صورتش استفاده می کردند و با خطاط و وسرمه ابروهایش را درست می کردند و با سرخاب گونه هایش را رنگ کرده و لب هایش را نیز قرمز می کردند .و پولک ها را نیز با ماده چسبناکی بنام سریش بین دو ابرو (در لطیفی و دهکویه و بنارویه و ... روی کل ابروها که مستلزم برداشتن همه ابرو بود)و روی گونه ها چسبانده و موها رانیز به صورت هلالی شکل روی پیشانی و گونه ها حالت می دادند و در برخی مناطق به اصطلاح مدرن تر چراغ های بسیار ظریف و رنگی که با سیم های نازک به هم متصل بودند روی سر و تور عروس وصل کرده و دکمه آن را در دست او قرار می دادند که هر از چند گاه آن را روشن و خاموش نماید در عین حال دو دستمال رنگی نیز برای تزیین در دستهایش قرار می دادند. .عروس باید با چشمان باز همچنان به جلو خیره شده و پلک نزند و در برخی مناطق نیز رسم بود که عروس باید با چشمان بسته بنشیند.گاه این عمل تا سه روز تکرار می شد یعنی  بعد از شب زفاف نیز 2 شب پیاپی دیگر عروس را بهمین صورت تزیین کرده و در ملا عام بر روی صندلی می نشاندند تا مردم (زنان)برای دیدن او بیایند.در گراش رسم بر این بود که عروس را در حد بسیار افراطی سفید کرده و هنگامی که از حمام بیرون می آمد کل موهای سر او را از عقب به جلو می ریختند تا صورتش پوشیده شود و کسی صورت اصلاح شده و تمیز او را نبیند .ابروهای او را نیز خیلی باریک برمی داشتند .در لطیفی رسم بوده موها را به صورت چتری روی پیشانی او قرار می دادند و با کاغذهای رنگی تزیین می کردند.

هنگامی که داماد برای بردن عروس می آمد توری سفید بر سر و صورت  او می انداختند و داماد برای اینکه اجازه یابد این تور را پس زده و صورت عروس خود را ببیند بایستی قطعه ای طلا مانند :دست بند ,ساعت یا گردن بند به او هدیه داده و سپس تور را پس بزند و بالاخره ببیند که چه تحفه ای نصیبش شده است.سپس برادر عروس یا دایی عروس یا پدر شوهر باید سه مرتبه سر عروس و داماد را بهم بزنند که آنها به اصطلاح یک سر و سر شوندو بین آنها انس و الفت عمیق ایجاد شود , در بائن خواهر داماد این کار را می کند و در درز و سایبان مادر داماد در حجله این کار را کرده و بعد با داماد خود نماز می خواند در بنارویه این کار توسط پدر یا برادر عروس صورت نمی گیرد و در واقع ممنوع است که آنها تا خارج شدن دامادشان از منزل از اتاق بیرون بیایند و بد می دانند. در فیشور این کار توسط 3 مرد محرم یا نامحرم از هر دو طایفه صورت می گیرد و یک پسر بچه نیز بر روی پایشان می گذاردند ( گاه توسط سه تن از بزرگان فامیل و سه مرتبه )که تا سال دیگر خدا به آنها فرزند پسری عطا کند.

سپس عروس به درون اتاق رفته و از پدر و مادر و بزرگان فامیل خود خداحافظی می کرد و آنها او را از زیر قرآن رد می کردند و برای او آرزوی سعادت می نمودند در برخی مناطق مانند بنارویه و دشتی و درزو سایبان رسم بود که نان و پنیری را در بغچه پیچیده و به دور کمر عروس می بستند تا در بدو ورود به خانه همسر خیر و برکت خانه پدری را با خود ببرد. در هنگام خداحافظی عروس با طایفه اش همه گریانند و آوای غم انگیز شلوا می خوانند .در گراش رسم بر این است که هنگام بردن عروس توسط داماد او موظف است سندی را به پدر عروس دهد که نشان از قول و قراری دارد که مابین خانواده ها بسته شده و به مهریه معلوم دخترشان را به همسری قبول کرده است حال گاه این سند حالت محضری دارد و گاه در حد دست نوشته معتبر ریش سفیدان محل است. در بسیاری موارد دیده شده که آنقدر پدر عروس به گرفتن این سند پایبند است که تا آن را نستاند اجازه خروج دخترش را نمی دهد. در گذشته و اکنون در مناطقی که مسیرها کوتاه است عروس را با پای پیاده یا سوار بر اسب های تزیین شده (امروزه ماشین های تزیین شده) و با ساز و دهل  و گاه با گرفتن آیینه ای(در گراش ,لطیفی,درز و سایبان این رسم بوده است) بر پشت نوجوانی که در جلوی عروس راه می رود به طوری که او خود را در آن ببیند در حالیکه دو زن زیر بغلش را گرفته اند و گاه دو تفنگدار نیز در کنارش هستند مردان در جلو و زنان در عقب به همراه عروس مسیر خانه داماد را طی می کنند و در این میان دختران دم بخت در مسیر مرتب عروس را نیشگون می گیرند تا حاجت روا شوند و پسران مجرد نیز به شوخی با داماد می پردازند. در بدو ورود به خانه داماد به دستور پدر داماد گوسفندی جلوی پای عروس و داماد قربانی می شود و آنها پا در خون گذارده و وارد خانه می شوند. در این هنگام در برخی نقاط مانند گراش یا لار رسم است که برای رفع چشم زخم کسانی مخفیانه به پشت بام رفته و از بالا تخم مرغ بر دیوار مقابل مهمانان می کوبند یا در کوچه این کار را انجام می دهند. قبل از ورود عروس به خانه داماد موظف است چیزی به عنوان" خیر خانه یا پا انداز یا پانسون" به عروس خود پیشکش کند که معمولًا می گوید خیر خانه نصف نصف یعنی هر آنچه که از این به بعد در خانه من بود و تو خیرات دادی ثواب آن هم برای تو و هم برای من نوشته شود و نیز درخت نخلی که در خانه است را به او هدیه می کند که به میل خود در برکات آن دخالت نماید و یا شتر یا گوسفندی به او هدیه می دهد که در بین ترک ها رسم این چنین است امروزه معمولاً سفر مکه , کربلا یا مشهد را قول می دهند. به دنبال آنها مهمان مردانه درب منزل می مانند و مهمان زنانه صرفاً وارد می شوند . بعد عروس مجدداً بر صندلی نشسته تا همگان به خصوص فامیل و همسایگان داماد او را نظاره کنند و در این هنگام خانواده داماد با شیرینی و شربت از مهمانان پذیرایی می کنند. سپس مهمانان خداحافظی کرده و برای آنها آرزوی سعادت می کنند و منزل را ترک می نمایند .دامادبه داخل منزل آمده و عروس را راهی حجله می کنند در ورود به حجله عروس باید پاشنه پای خود را در حلوایی که از قبل مادر داماد تهیه کرده و ممکن است حلوای نبات یا مقراضی یا آرد برنج باشد که بنا به نوع آن به رنگهای قهوه ای تیره یا زرد یا سفید است بزند و مقداری از آن را نیز بر سر در حجله بکشد .در لطیفی داماد این حلوا را پاک می کند و باقی مانده حلوا نیز برای تبرک بین مردم پخش می شود. در فیشور خواهر داماد دست حلوایی عروس را می خورد تا رابطه آنها به هم خوب و خوش بماند. در دشتی این حلوا توسط عمه, خاله یا خواهر عروس از دیوار پاک می شود تا کسی از آن نخورد و با عروس هم چهله نگردد.[4] در گراش جای پای حلوای عروس را هم به داماد و هم به عروس می دهند تا بخورند و بقیه را برای تبرک پخش می کنند. گاه نیز عروس مقداری عسل و دوشاب بر سر در حجله می کشید و داماد آن را به گونه ای از سدر می کَند که برسر عروس بریزد و بالا سر بودن خود را به او ثابت کند. در لار این حلوا از جوشاندن شکر,سرکه و آب لیمو تهیه می شد و به همراه برگ سبز و آیینه پایه دار در سینی در اتاق حجله قرار می گرفت تا به موقع استفاده شود . در لار معتقد بودند که اگر کسی جای پای حلوای عروس را بخورد حاجتش برآورده می شود .حلوای کشیده شده بر بالای در حجله نیز توسط داماد با چاقو کرانده می شد .در خور این حلوا توسط داماد کنده و خورده می شود .در برخی مناطق این حلوا توسط مادرشوهر یا خواهر شوهر به گونه ای کنده می شود که عروس زیر آن ایستاده و اندکی از خاک دیوار نیز روی سرش می ریزد و به اصطلاح از همان اول خاک برسر خانواده شوهرش می گردد. در درز و سایبان به حلوای کشیده شده بر سر در دست نمی زنند. در اوز نیز روی این حلوا که معمولا از آرد برنج تهیه می شده را سریع با خاک می پوشاندند تا کسی از آن  نخورد و مبادا هم چهله عروس نگردد.