بنياد بازشناسي لارستان کهن
contact us about us photo gallery home
لینک ها
جستجو در سایت






کلمات کلیدی
بررسي اجمالي منابع طبيعي آب در حوزه نفوذ در شهر خور / علي شفيعي - يونس قانع

خور.jpgاين امر بخصوص در مورد شهر خور از مسائل مهم بشمار مي رود. به د ليل كمبود آب در منطقه ، شهر خور در كوهپايه ساخته شده (از جنوب بوسيله كوههايي محدود شده است) و در مسير رودخانه هاي فصلي و مسيلها به سمت شمال گسترش يافته است . اين مسيلها بعد از گذشتن از ميان شهر ، با كم شدن شيب در شمال شهر در زمين هاي كشاورزي پخش و از سرعت آن كاسته مي شود و تا مدت ها آب در سطح زمين باقي مي ماند.

 

شناسايي منطقه ( حوزه نفوذ ) خور

بررسي اجمالي منابع طبيعي آب در حوزه نفوذ

زمين شناسي: زمين  هاي محدوده مورد مطالعه با توجه به استقرار در بخشي از كوهپايه‌هاي رشته كوه زاگرس از ويژگي هاي ساختي اين ناحيه كوهستاني برخوردار مي‌باشد. تشكيلات زمين شناسي شهر لار و اطراف آن شامل يكسري تشكيلات نسبتا" جوان مربوط به دورانهاي سوم و چهارم زمين شناسي مي باشد .

منابع آب

·     آبهاي سطحي: در محدوده مورد مطالعه رودخانه دائمي وجود ندارد و اكثرا" مسيلهاي فصلي است كه در كفه بين كوههاي اطراف جريان مييابد اين رودخانه ها در اغلب اوقات سال خشك است و فقط در فصول بارندگي در آن آب جريان مي يابد.

·     آبهاي زيرزميني: بدليل اينكه آب لوله كشي شهر خور از طريق شهر لار تامين مي شود لازم است كه به اختصار راجع به منابع آب لار توضيحاتي داده شود. از خصوصيات مهم زمين شناسي شهر لار و اطراف آن وجود سنگهاي آهكي مي باشد كه با درزها و شكافهاي بسيار خود ، منابع مهم آب را بوجود آورده است ولي بعلت وجود گنبدهاي نمكي ، اين منابع عمدتا" شور و در بعضي از مناطق وجود مارنهاي الوان ميوسن كه داراي گچ نمك مي باشند. علاوه بر شوري باعث سنگيني منابع آبهاي زيرزميني شده اند، بطوريكه مقدار كل املاح در آبهاي زيرزميني حدود 300 ميلي گرم در ليتر و در بعضي از نقاط تا 700 ميلي گرم در ليتر مي‌باشد. كلا"در شهرستان لار جهت جريان آبهاي زيرزميني از شرق به غرب مي باشد و شهر لار و اطراف در مسير حركت آبهاي زيرزميني قرار دارد. بهمين علت از لحاظ ذخاير آبهاي زيرزميني داراي موقعيت نامناسبي نمي باشد بطوريكه دشتهاي گاوبندي، جويم، بنارويه، هرم و صحراي باغ كه با فواصل متفاوتي از شهر قرار گرفته اند داراي منابع مناسب آبهاي زيرزميني مي‌باشند.

بررسي چگونگي سوانح طبيعي نظير زلزله و سيل در حوزه نفوذ

زلزله: زمين لرزه يكي از پديده هاي حاصل از تكوين زمين شناسي يك ناحيه است و بررسي زمين لرزه هايي كه اتفاق افتاده و تعيين ارتباط آن با زمين شناسي بخصوص با زمين ساخت منطقه (تكتونيك) مي تواند نقاطي را كه احتمال حدوث زمين لرزه در آن زياد است تا حدي مشخص نمايد.

كشور ايران در روي كمربند زلزله هاي هيمالايا به آلپ واقع شده است و مي توان گفت تقريبا" تمام نقاط ايران زلزله خيز است البته در بعضي از نقاط كشور ممكن است اين زمين لرزه ها شديدتر و در پاره اي نقاط ضعيف تر باشد. بر طبق نقشه منطقه بندي زلزله كه بوسيله سازمان زمين شناسي كشور تهيه شده وبا توجه به گزارش موسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران و سابقه هاي زلزله هاي منطقه، شهر لار و منطقه لارستان از زلزله خيزترين مناطق ايران مي‌باشد.جهت بررسي دقيق تر شرايط زمين شناسي و تكتونيك منطقه بيشتر مورد بحث و بررسي قرار مي گيرد. كمربند چين خورده زاگرس از نظر زمين شناسي و منطقه مشخصي از بلوك ايران مي باشد. از مهمترين مشخصه هاي اين منطقه وجود رسوبات دوران كوهزايي زاگرس مي باشد كه در دوره ميوسن و پليستوسن شكل گرفته و بصورت 14 رشته كوه در جهت عمومي شمال غربي به جنوب شرقي امتداد يافته اند، كمربند چين خورده زاگرس توسط منطقه خورده شده زاگرس با گسل سرتاسري فشاري معكوس از ديگر نقاط ايران جدا مي‌گردد. در اين ناحيه فشار كمربند تكتونيكي مهمي در اواخر دوره كرتاسه حاصل شده كه حمل و گسترده سنگهاي اوفيوليت رنگي از نشانه هاي آن است  ، اين اعمال فشار هنوز ادامه دارد و اين مطلب به واسطه تداوم لرزه هاي ادواري و بروز گسلهاي جوان و دره هاي عميق كه تاقديسها  را بريده است و حركات از زير به بالا نشان داده اثبات مي گردد حركت اين گسلها عموما" در منطقه لارستان و قير و كازرين (منطقه مورد مطالعه مركز تحقيقات ساختمان و مسكن) ديده مي شود واحتمالا" ديده خواهد شد. شهر لار در منطقه مورد بحث قرار گرفته و از مناطق مهم زلزله خيز كشور بحساب مي آيد و سابقه زلزله در اين منطقه نشان دهنده اين مسأله است كه محدوده لارستان(در فاصله طول جغرافيايي 53 تا 56 درجه شرقي و عرض جغرافيايي 26 تا 29 درجه شمالي) مكان زلزله هايي با شدت بيشتر از  5ريشتر تا 7 ريشتر مي باشد و در زمانهاي گذشته در اين ناحيه زلزله هايي اتفاق افتاده كه با ويراني و مرگ و مير زياد توأم بوده است.در سال 1335 در ناحيه شهرلار و بستك زلزله هايي با شدت 4/6 ريشتر اتفاق افتاد كه 225 كشته (3000 زخمي بر جاي گذارد و حدود 20 ميليون ريال خسارت وارد كرد در چهار سال بعد يعني در سال 1339 زلزله ديگري در لار با شدت 9/5 اتفاق افتاد كه 150 كشته بر جاي گذارد و قسمت اعظم ساختمانهاي شهر را ويران كرد). يكسال بعد از آن نيز در سال 1340 زلزله اي ديگر در لار به وقوع پيوست كه 60 كشته بر جاي گذارد و خساراتي وارد كرد.بطور كلي بر مبناي مطالعات كتاب زلزله شناسي تاليف دكتر خسرو گودرزي در فاصله طولهاي شرقي 56-53 و عرض شمالي 29-26 كه منطقه لار را در بر مي گيرد در طول سالهاي 1349-1279 شمسي بالغ بر 273 زلزله اتفاق افتاده كه زمان وقوع ، موقعيت جغرافيايي و شدت مطلق و عمق مهمترين آنها از سال 1335 در جدول زير آورده شده است.

شدت مطلق، ساعت وقوع و تاريخ مهمترين زلزله هاي لارستان از سال 1335

رديف

شدتمطلق

ساعتوقوع

تاريخ

1

6

17:33

11/8/1335

2

4.7

12:56

12/12/1337

3

4.9

20:15

7/5/1339

4

6.3

05:50

12/5/1339

5

5.8

20:22

15/8/1339

6

5.5

12:06

19/7/1339

7

5.3

02:06

4/4/1340

8

5.8

03:54

26/3/1340

9

6.6

--:--

17/1/1340

10

5.6

03:39

17/8/1341

11

5.8

15:43

12/7/1341

12

5.3

12:26

11/8/1342

13

5

12:28

19/4/1342

14

5.3

16:26

8/6/1342

15

5.2

06:45

31/12/1342

16

5.2

09:40

10/4/1342

17

5.8

06:45

1/1/1343

18

5.1

02:28

8/5/1343

19

5.3

16:26

8/1/1343

20

5.6

11:43

31/10/1343

21

5.5

01:51

2/4/1343

22

5.2

06:37

13/9/1345

23

5

12:10

12/11/1346

24

5.2

22:30

10/10/1346

25

5

23:26

10/10/1346

26

5.2

11:26

10/10/1346

27

5.3

05:25

20/10/1346

28

5.1

07:23

10/10/1346

29

5.7

17:18

25/6/1347

30

5.1

22:50

25/6/1347

31

5.1

01:42

30/6/1347

32

5.2

13:40

11/8/1348

33

5

01:23

14/1/1348

34

5

16:23

25/1/1348

35

5.5

14:42

4/11/1349

 

سيل: نحوه استقرار محدوده مورد مطالعه به گونه اي است كه در كفه بين كوههاي اطراف و در يك حوزه آبريز قرار دارد و شهر لار و روستاهاي اطراف آن در مسير رودخانه ها و مسيلهاي فصلي قرار گرفته اند همين امر سبب شده كه شهر لار و روستاهاي اطراف آن بخصوص شهر خور بطور بالقوه با خطر سيل روبرو باشد. رژيم بارندگي كه در اين منطقه بطور مقطعي و با شدت انجام مي شود و همچنين نفوذ پذيري كم خاك در منطقه و توپوگرافي ويژه مجموع عواملي هستند كه خطر احتمال سيل در منطقه را بالا برده ، علاوه بر آن وقوع چندين سيل در گذشته در اين منطقه مؤيد اين موضوع مي باشد.

اين امر بخصوص در مورد شهر خور از مسائل مهم بشمار مي رود. به د ليل كمبود آب در منطقه ، شهر خور در كوهپايه ساخته شده (از جنوب بوسيله كوههايي محدود شده است) و در مسير رودخانه هاي فصلي و مسيلها به سمت شمال گسترش يافته است . اين مسيلها بعد از گذشتن از ميان شهر ، با كم شدن شيب در شمال شهر در زمين هاي كشاورزي پخش و از سرعت آن كاسته مي شود و تا مدت ها آب در سطح زمين باقي مي ماند.

 www. khour.ir

[لارشناسی]
15 تیر 1389 2:21 بعدازظهر