قدیمی ترین آثار مکتوب به دست آمده از زبانهای ایرانی مربوط به زبان پارسی باستان می باشد که همگی به خط میخی بودند. و تا کنون نشانه ای مبنی بر اینکه این زبان به خط دیگر نیز نوشته شده است در دسترس نیست. اما، از دوره ی بعد از هخامنشیان تنها یک سنگنوشته به خط آرامی در نقش رستم وجود دارد که احتمال دارد زبان آن پارسی باستان باشد، زیرا تنها چند تا کلمه خوانده شده است.

لطفعلی خنجی نوستالژی خیلی ها در لارستان کهن است.  خنجی وقتی در برنامه "پیک شامگاهی"  به تفسیر می نشست  شاید باور نمی کرد که بیش از هر جایی در لارستان  کهن به واسطه نامش محبوبیت  کسب کند. کمتر لارستانی دهه 80 و 90 میلادی است  که تحلیل ها ی خنجی را درمحافل خود نقل نکنند.  خنجی علی رغم نام فامیلیش در بحرین بدنیا آمد. پدرش از  دوستداران فرهنگ ایران و بنیانگذاران مدرسه ایرانیان در بحرین بود. پدر برای تحصیل ابتدایی فرزند را به تهران برد. لطفعلی با استفاده از بورسیه تحصیلی به کشور انگلیس رفت  و مهندسی راه و ساختمانش را دریافت کرد.  در آن دوران با احسان یارشاطار آشنا شد و در تدوین دانشنامه ایرانیکا با وی در امریکا همکاری کرد. از سالهای 1968 تا 1998 جذب رادیو بی بی سی شد و برنامه پرمخاطب "پیک شامگاهی" را اجرا می کرد خنجی خود معتقد است بهترین دوران زندگیش همین روزهای اجرایی برنامه در رادیو بی بی سی بوده است.

در زبان­های ایرانی باستان همچون سانسکریت، معمولاً ریشه بدون اینکه پسوندی بگیرد، می­تواند به عنوان اسم به کار رود. ریشه، علاوه بر اینکه می­تواند به عنوان اسم به طور مستقل به کار رود با حرف اضافه نیز به کار می­رود. همچنین، آمدن این ریشه همراه با پسوندهایی که خود از هندواروپایی به ارث برده، به تشکیل اسم و صفت منجر می­گردد  (Spiegel,1970,162)؛ در نتیجه، در اوستا و فارسی باستان همچون دیگر زبانهای هندواروپایی، واژه­های اشتقاقی با پسوند ساخته می­شوند که در دورة باستان این گونه واژه­ها با دو نوع پسوند اولیه و ثانویه به کار می­روند.

 سابقه اعمال نظارت ايران بر جزاير تنگه هرمز به دوران باستان باز مي گردد. با اين وجود تنها مدارك موجود در اين زمينه آثار باستاني كشف شده در جزاير و سواحل خليج فارس است. اما از دوران هخامنشيان مدارك تاريخي مهمي در دست است، يعني زماني كه محدوده جغرافيايي ايران در مناطق جنوبي بسيار وسيع بود و سواحل شبه جزيره عربستان را نيز در بر مي گرفت. در اين زمان براي اولين بار مفهوم «دولت» در خليج فارس شبيه برداشت نوين آن تجربه شد. هرودوت ذكر كرده كه كرانه جنوبي امپراتوري هخامنشي شامل خليج فارس و درياي عمان نيز بوده است.(همان) بنابراين جزاير واقع در تنگه هرمز در اين زمان در حوزه نفوذ ايران قرار داشته است. به علاوه در نقشه هاي تاريخي موجود نام خليج فارس حوزه وسيعتري از آبهاي واقع در كرانه هاي شبه جزيره عربستان را شامل مي شده است. بدين ترتيب، هخامنشيان به بهترين وجه از موقعيت استراتژيك جزاير تنگه هرمز بهره مي گرفتند. نخستين اشاره اي كه به جزاير واقع در تنگه هرمز صورت گرفته است مربوط سال 325 پيش از ميلاد مي باشد. شواهد ارائه شده اريه شده در كتاب جغرافياي بطلميوس نشان مي دهد كه كليه جزاير خليج فارس تحت نظارت ايران قرار داشته است.

 علم زبانشناسی این گوناگونی زبانی را یکی از خصوصیات مهم آن بر می شمارد که چندین گانه بودن معنای یک زبان است. بر این اساس با توسل به استفاده از این گوناگونی روش های بیان، می توان یک ایده را به صورت های مختلف تحت تاثیر فاکتورهای اساساً اجتماعی بیان کرد. برای مثال فاکتورهای جغرافیای در گفتن مفهوم گرما و سرما بسیار تاثیر دارد، اتفاقات آنی و لحظه ای در بیان عبارتی که یک واقعه را توضیح می دهد، دارای تاثیر مستقیم است، شرایطی که گوینده و شنونده در آن واقع شده اند، هنگام بیان جملات بسیار دارای تاثیر گذاری هستند.

 مردمی که در ناحیه لارستان قدیم ( شهر های بندر لنگه ، لامرد  ،بندرعباس ، ولارستان ) زندگی می کنند در سه دوره مختلف به این ناحیه مهاجرت کرده ، در آن ساکن شده اند . دوره اول : که از قرن اول تا پنجم قمری تداوم داشته است در این دوره دوگروه قومی بزرگ وارد منطقه لارستان شده اند .

گروه اول در تاریخ به نام اقوام لاری و لاروی از تیره های اصیل آریایی محسوب می شدند و به زبان ویژه ای  معروف به لاری تکلم می کرده اند . سکونت گاه اولیه آنان مناطق « صیموره ، سوباره ، وتانه » معروف به سواحل لاری در مجاورت دریای لاروی ، از سواحل جنوبی هندوستان بوده است .

عنايت الله نامور پژوهشگر اوزي اقدام به ساخت وبلاگ تخصصي ويژه زبان و ادبيات لارستاني كرده است كه در نوع خود و در رابطه با زبان و ادبيات اين مرز و بوم بي نظير است.

 كتاب « اشعاري به گويش اوزي براي آهنگ هاي محلي جنوبي و مبحثي پيرامون گويش اوزي و منشا آن» جديدترين كتابي است كه در رابطه با  اوز و فرهنگ آن به چاپ رسيده است.اين كتاب كه در شمارگان 1000 نسخه توسط موسسه انتشاراتي شوكا و با قيمت 4000 تومان به چاپ رسيده است دربرگيرنده ي اشعار شادروان مصطفي خضري است كه توسط فرزندش مهندس عبدالله خضري گردآوري شده است.