بنیاد بازشناسی لارستان کهن این ضایعه تاسف بار را به  خانواده محترم ایشان و جامعه علمی تسلیت می گوید.استاد حق شناس از اعضای هیات علمی همایش لارشناسی بود که نام پر آوازه اش همیشه ره گشای این جریان فرهنگی بود.

 پروفسور علی محمد حق شناس لاری:

 پرداختن به فرهنگ های منطقه ای ضرورت و فوریت دارد.دکتر علی محمد حق شناس چهره ماندگار زبان شناسی کشور در باب اهمیت برپایی همایش زبان شناسی و مردم شناسی لارستان گفت: پرداختن به این گونه زبان ها و نیمه فرهنگ ها نه تنها ضرورت بلکه فوریت دارد.

 

  علي‌محمد حق‌شناس استاد زبان‌شناسي دانشگاه تهران، ظهر روز جمعه 10 ارديبهشت در بيمارستان پيامبران تهران در سن 70 سالگي درگذشت. وي طي روزهاي گذشته براي پيگيري معالجاتش در بيمارستان آراد تهران بستري بود..

 هر چند لحظه وداع عروس با خانواده ش در بقیه اقوام ایرانی نیز با تأثر همراه است اما شاید بتوان گفت تقریباً  در هیچ گروه اجتماعی دیگری  بجز لاری ها و سیستانی ها برای آن آئین لحنی و  نغمه خوانی در نظر گرفته نشده است. این لحظه هر چند کوتاه و بلافاصله بعد از آن مجدداً نغمات شاد اجرا می شود اما رسمی است دیرینه و بسیار زیباست که ناشی از روابط احساسی درون خانوادگی می باشد. 

  

بازی های زبانی از جمله مواری است که در هر زبانی می توان نمونه هایی ار آن را یافت . جمله هایی که اهالی هر زبان جهت سرگرمی و توانش زبانی گویشور ساخته اند و در مجالس و نشست ها به عنوان سرگرمی قدرت و توانایی باز گفت سریع یکدیگر را با آنها  می سنجند .

حاجیانی: اگر بخواهم درباره عوامل تکوین هویت ملی در ایران، به اختصار صحبت کنم، باید بگویم که هویت ایرانی با هویت ملی، تفاوت دارد. هویت ایرانی، مربوط به تمام کسانی است که درون مرزهای ایران زندگی می‌کنند و شناسنامه یا پاسپورت ایرانی دارند. به اینها ایرانی می‌گوییم.

 باتوجه به مصرف زیاد  داروهای شیمیایی وعوارض ناشی از مصرف یا سوء مصرف آنها درجامعه به نظر میرسد مصرف داروهای گیاهی دردرمان بسیاری ازبیماری ها میتواند مفید وموثر باشد.همچنین به لحاظ داشتن عارضه کم میتواند جایگزین بسیاری  ازداروهای شیمیایی بشود.کمااینکه کارخانه هایی درکشورکارتولید داروها ی گیاهی راانجام میدهد .اگرداروسازان وکارخانه های دارویی روی این گونه داروهای گیاهی که درمناطق لارستان وجودداردتحقیق نمایند میتوان به اثر بخشی آنها واقف شوند.

 

 در لارستان براي درمان بيماري هاي اين بخش بيشتر از گياهان دارويي و خوراکي ها استفاده مي شود. مثلا براي درمان اسهال، يکي از داروهاي مورد استفاده خاکشير است که براي آن خاصيتي دوگانه در نظر مي گيرند. گفته شده در صورت استفاده با آب يخ براي اسهال و در صورت استفاده با آب گرم براي يبوست مفيد است. همچنين مصرف اسفرزه را با آب سرد براي درمان اسهال مؤثر دانسته اند. ضمناً اگر اسهال ناشي از مسموميت غذايي نبوده و غير عفوني تشخيص داده شود، زنيان و پياز را کوبيده، از پارچه ي نازکي عبور مي دهند و آنرا براي درمان اسهال مورد استفاده قرار مي دهند.

 

 تحقيق در زبان لاری تحقيق در زبان فارسي است. وي معتقد است اين زبان يک سرمايه و گنجينه بسيار پر ارزشي است که لارستانيان بايد آنرا حفظ کنند. استاد اسماعيل سعادت در پايان تاکيد کرد: اهل زبان، بايد با اين زبان صحبت کنند، اهل قلم با اين زبان بنويسند، شعر بسرايند و براي آيندگان به يادگار و ماندگار بگذارند.

 

 ما در این روزگار بیش از هر زمانی نیاز داریم که خود را بشناسیم بدانیم که کیستیم، چیستیم بر پهنه ی تاریخ و جهان چه جایگاهی داریم برای رسیدن به این خودشناسی که مایه باورکرد خویشتن است، ناچاریم فرهنگ های بومی را بشناسیم چون ایران در این فرهنگ ها کهن تر، ناب تر، نژاده تر مانده است. پس شناخت فرهنگ لارستان یا زبان های بومی لارستان کاری از سر نوع جویی یا از سرگرمی نیست.

 بنیاد بازشناسی لارستان کهن به نمایندگی از فرهنگ و هنر دوستان خطه لارستان این ضایعه درد آور را به خانوده او و جامعه هنرمندان تسلیت می گوید و از اهالی فرهنگ و هنر و همچنین جامعه لارستانی های مقیم تهران دعوت می کند تا در روز جمعه 3 اردیبهشت ساعت 9 صبح از مقابل تالار وحدت به سمت قطعه هنرمندان این هنرمند را بدرقه کنند.

 صحبت نو :عبدالنبی سلامی، متولد 1329 در کازرون، پژوهشگر ارشد فرهنگ مردم است. طرح اولیه گنجینه ی گویش شناسی فارس را از سال 1370 آغاز کرد. او از سال 1369 با فرهنگیارانی که با مرکز فرهنگ مردم صدا و سیما همکاری داشتند، نامه نوشت و از آنها خواست تا به پرسش نامه ای را که به صورت موضوعی تهیه شده بود، پاسخ بدهند. واژه های اعضای بدن، ابزار کار، وسایل خانه و ... از جمله این سؤالات بود

سلامی از سال 1381 ، پای در میدان پژوهش گویش های محلی فارس نهاد و روستا به روستا با مردم همراه و همکلام شد. حاصل این تلاش ها، کتابی شد که در سال 1383 منتشر شد، حدود 2300 واژه و صد جمله از نه گویش را به صورت مقایسه ای عرضه کرد. صادق رحمانی درباره ی فعالیت های گویش پژوهی با او گفت و گو کرده است، بخوانید:

عطاء‌الله جنگوك، نوازنده برجسته تار و سه‌تار ظهر امروز چهارشنبه درگذشت.

به گزارش خبرنگار موسيقي خبرگزاري دانشجويان ايران) ايسنا) اين هنرمند كه از روز جمعه در اثر سكته و خونريزي مغزي در بيمارستان شهدا بستري و در بيهوشي به سر مي‌برد ظهر امروز درگذشت.

عطاء‌الله جنگوک،نوازنده برجسته تار و سه‌تار این روزها به دلیل سکته مغزی در بیهوشی به سر می‌برد.

پریوش بیاتی؛ همسر این هنرمند به(ایسنا)، گفت: روز جمعه این هنرمند در اثر سکته و خونریزی مغزی به بیمارستان شهدا اعزام شدند و تحت عمل جراحی قرار گرفتند.او در ادامه درباره وضعیت فعلی جنگوک توضیح داد:متاسفانه وضعیت ایشان با قبل از عمل تفاوتی نکرده است

 

اهمیت فولکور از آن روست که با تشریح زوایای تاریک و مبهم و مه آلود ، زندگی واقعی توده های مردم ، در سرزمین های مختلف ، آنان را به هم می شناساند . با توجه به این که زبان جزء لاینفک فرهنگ محسوب می شود و تغییر زبان ، تغییر فرهنگ را به دنبال خواهد داشت بنابراین حفظ زبان مادری و گویش ها و ترانه های محلی و عامیانه در ماندگاری فرهنگ نقش بسزایی دارد ، که البته متأسفانه در سالیان اخیر در منطقه لارستان شاهد رویکرد بسیاری از خانواده ها و والدین لاری به گویش زبان فارسی با فرزندانشان هستیم که این خود می تواند عاملی مهم در به فراموشی سپردن آداب و رسوم و گویش محلی باشد .

از منظر ریشه شناسی و تاریخی نیز قرابت این دو گویش بیشتر مشخص می گردد مثلا واژه اوستایی aoθra  به معنی« کفش»  در دشتستانی?orosi   [1][13]  و در لاریorosi  می باشد . واژه پهلوی hambār بمعنی « انبار » که در دشتستانی?ambar و در لاری نیز ambār می باشد. واژه پهلویbēwar بمعنی « بیور ، ده هزار » که در دشتستانی بصورت bor که واحد شمارش است و همچنین بمعنی « دسته و گله حیوانات » نیز بکار می رود و در لاری نیز  bor تقریبا به همان معناست و  bori  بمعنی « خیلی و خیلی زیاد » استفاده می گردد .

بنابراین اهمیت این آداب و رسوم فرهنگی هر جامعه ای , آنقدر هست که بر اساس آن تحقیقی ارائه کرد و با انجام آن زمینه یاد آوری آنها را فراهم کرده, با کتابت و به تحریر در آوردن بسیاری از آنها مانع از فراموشی شان شد .

بر این مبنا ما بر آنیم تا آئین و آداب و رسوم زایش و تدفین را در روستای بائن مورد بررسی وتحقیق قرار دهیم . در نظر داریم که در این پژوهش مباحث زیر را بررسی نمائیم .

روز دوم در منزل داماد برو بیایی بود که نگو ! حدود ساعت 10 اقوام نزدیک را به حمام می بردند و 3 ساعت بعد با پوشاندن لباس نو که عروس هدیه داده بود با کرنا و دمبلک که آهنگ مَشک (مشق) می نواختند با صلوات به منزل می رساندند.

ي کي از بهترين آثاري كه در سال 1388 در حوزه تاريخ انديشه منتشر شد، دو جلد كتاب تاليفي دكتر حسين آباديان با عنوان «مفاهيم قديم و انديشه جديد» و «بحران آگاهي در تكوين روشنفكري ايران» بود. اين كتاب ها در واقع ادامه تلاش هاي فكري آباديان بعد از اتمام تحصيلاتش است كه بر آن است تا درآمدي نظري براي مشروطه ايران تدوين كند. گفتگويي كه مي خوانيد در صبح يك روز پائيزي در زعفرانيه و در محل «موسسه مطالعات و پژوهش هاي سياسي» با حسن آباديان انجام گرفت. در اين گفتگو آباديان طرحي از پژوهش هاي نظري اش را بازخواني مي‌كند.

اَیش(عَیش)، به معنی شادمانی و جشن عروسی یا عَیش کِردَه AYSH KERDA به معنای برگزاری جشن عروسی، یکی از بزرگترین، شادی‌ها و سرورآمیزترین رخدادها و رویدادهایی است که در زندگی یک لارستانی پیش می‌آید.

استاد ابوالقاسم فقیری، مدیر کل سابق اداره‌ی فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس، با ابراز خشنودی و خرسندی، از حضور در دیار لارستان و آشنایی با فرهنگ غنی و نیز مردم مهمان‌نواز لار، همایش بین‌المللی زبان‌شناسی و مردم‌شناسی لارستان را بسیار وسیع، برجسته و بزرگ ‌دانست. 

مجموعه مقالات همایش بین‌المللی زبان‌شناسی و مردم‌شناسی لارستان، به چاپ خواهد رسید.

  فصلنامه‌ی ارزشمند فرهنگ مردم، به زودی، منتشر خواهدشد.

در گذشته، بازی‌های محلی فراوانی، در بین مردم، خصوصاً کودکان، رواج داشته‌است. بازی‌هایی، که عموماً، با گذشت زمان و به مرور، به دست فراموشی سپرده شده‌اند.

این بازی‌های قدیمی، اصولاً تفریحات سالم و در عین حال هیجان‌انگیزی را برای کودکان فراهم می‌کرده‌اند. یکی از این بازی‌های جالب و جذاب، که بسیار هم رونق داشته‌است، بازی مایه (تیله) است.

در ادامه، شرحی مختصر، از این بازی محلی لارستان، را با هم می‌خوانیم.

چنانچه مردم، پی به هویت خود ببرند و آن را بشناسند، مسلماً به شهر و فرهنگ خود اهمیت می‌دهند و این مسئله‌ی مهم، به خودی خود، باعث آبادانی و پیشرفت بیشتر، در بخش شهری می‌شود.

 همایش بین‌المللی زبان‌شناسی و مردم‌شناسی لارستان، در روزهای بیست و سوم تا بیست و پنجم اسفندماه سال یک‌هزار و سیصد و هشتاد و هفت خورشیدی، در واپسین روزهای سال هشتاد و هفت، که نوید نوروزی بزرگ، برای لارستان کهن در دل خود داشت، برگزار گردید.

 قدرت در همه چيز نهفته و در تمام زندگي جاري است. يكي از مظاهر قدرت در واژه نهفته است؛ قدرتي كه باور به آن را در زبان روزمره می توان ديد. در این مقاله سعی می شود این قدرت پنهان در گویش مردم لارستان مورد بررسی قرار گیرد.

 زن حامله درطی این دوران مجبور به رعایت یک سری عقاید و کارها بود که انجام دادن و ندادن آن سودی به حالش نداشت اما جای گیری این افکار در ذهن وروحشان و ترس از اتفاقات ناخوشایند آن ها رامجبور به اطاعت  بی چون وچرا از این عقاید می کرد گزیده ی این عقاید بدینگونه است که زن باردار درطی دوران حاملگی به هیچ وجه حق نزدیک شدن ونگاه کردن به میت را نداشت  زیرا درغیر این صورت  ممکن بود کودکش بعد از تولد دچار شور چشمی شود

مردمان فارس بزرگ، از روزگاران گذشته، مهمان‌نوازی را با خودشان یدک می‌کشیدند. لارستان هم که پاره‌ای از فارس است، این صفت ارزشمند و انسانی را با خودش دارد. 23، 24 و 25 اسفندماه، به بهانه‌ی شرکت در همایش بین‌المللی زبان‌شناسی و مردم‌شناسی لارستان، مهمان لاری‌ها بودیم و مزه‌ی مهمان‌نوازی ایشان را چشیدیم.

مهمانان همایش، چه آنان‌که سخنرانی داشتند و چه آن‌ها که به عنوان مهمان ویژه در همایش حضور داشتند، اکثراً از همایش، رضایت داشته و اگر از ایشان می‌پرسیدید همایش چگونه گذشت؟ به یقین این جواب را می‌شنیدید: خوب بود و به قول استاد باستانی‌پاریزی خش (XASH ) «خوش» بود.

 به ایران بیندیشیم، که سه هزاره است تا به همت فرزندان نخبه‌ی خویش به جهان، سربلند زیسته است. به این سرزمین بیندیشیم که مردمانش چنان که جغرافیا و آداب و رسومش، گونه‌گونه‌اند؛ ولی از تاریکی‌ها، پرتگاه‌ها و دشواری‌های فراوان تاریخ، در همه‌ی دوران‌ها، آن سان به شیوه‌ای یکسان گذر کرده که گویی به روشنای چراغ خردی یگانه راه سپرده است و در این گذر تاریخ، همیشه آماج حمله و تاراج اقوام مختلف بوده‌است. ولی از تمام این بلایا، با سربلندی و سرافرازی بیرون آمده، که نام ایران همیشه پاینده‌باشد.

 

خانواده به عنوان کوچکترین و مهمترین واحد اجتماعی از گذشته تا کنون دارای اهمیت خاصی بوده است و مراحل تشکیل خانواده همچون نحوه ی همسرگزینی و...نشناگرهویت فرهنگی هرمنطقه محسوب می شده است .بشر در این رابطه نیز برای زندگی ، تشکیل خانواده می دهد تا بقای خود را ادامه دهد.

بنابراین برای شناخت جوامع انسانی  دستیابی به ساخت  خانواده و خویشاوندی امری ضروری به نظر می رسد

بازار قیصریه در شهر لار واقع شده‌است. این بازار، یک مجموعه‌ی نفیس و پرتنوع معماری قدیم ایران است. جلوه‌های بارزی از شیوه‌ها و شگردهای معماری گذشته (از پیش از صفویه، تا قاجاریه) در این مجموعه‌ی تاریخی به چشم می‌خورد و با آن‌که غبار صدها سال بر رخسار آن نشسته‌است، استحکام و قدرت بافت آن کمترین آسیبی ندیده‌است.

   ایرج اعتمادی قصد دارد حکایت‌های قدیمی مردم لارستان را در ده جلد برای کودکان و نوجوانان گردآوری و بازنویسی کند. تاکنون سه جلد از این کتاب‌ها برای کودکان منتشر شده‌است.

اولین تاریخی که از لار ذکری به میان آورده‌است، تاریخ‌طبری (جلد اول ص 820) است که از لار به نام "الار" نام برده و حکایت می‌کند که چگونه شاهنشاه اردشیر ساسانی بر سرزمین پر نعمت الار که خاک کشور ایران بوده و به دست دشمنان وی تقسیم شده بود، تسلط می‌یابد که با گذشت زمان حذف حرف (ا) از کلمه‌ی الار بعید به نظر نمی‌رسد.

  زبان لارستانی یا لاری از گویشهای ایرانی جدید است که به خاطر تفاوتهای آن با فارسی دری و  معیار امروزی ، از لحاظ زبا ن شناسی  به عنوان عضو جداگانه و کاملا مستقل گروه زبان ها و لهجه های جنوب غربی ایرانی شمرده می شود. لاری زبان ساکنان جنوب استان فارس و مردم غرب هرمزگان است که در منطقه وسیعی به نام لارستان کاربرد دارد . اگرچه به گویش همه ساکنان لارستان ، لاری گفته می شود ولی این گویش در جای جای این منطقه نمودهای گوناگونی دارد که بیشتر این تفاوتها در تلفظهای آوایی و واژگانی است و تفاوتهای دستوری در آنها کمتر دیده می شود . گویش لارستانی نه لهجه را در بر می گیرد : لاری ، فرامرزی ، کوخردی ، خنجی ، اسیری ، اوزی ، گراشی ، فیشوری ، فداغی ، بیخه ای و بستکی که همه  این گونه های زبانی را گويش هاي  از یک زبان باید دانست .

سرزمین اهورایی ایران باستان و ایران جغرافیایی- سیاسی امروز، در روزگاران گذشته و حال بجز زبان فارسی یا دری که زبان کتابت و گفت و گوی رسمی است، در شهرها و آبادی های کوچک و بزرگ خود دارای گویش های محلی گوناگون بوده و هست که به لحاظ ریشه شناسی واژگان و سیر تحول تاریخی زبان عمومی فارسی مفید فایده های بسیار تواند بود و همچنین خلقیات، آداب و رسوم گویشوران و مزایای ارزشمند دیگر را در خود حفظ و به شایستگی تمام پاسداری کرده است در نگاه دورتر و دقیق تر نشان دهنده سند قومیت و تاریخ هر منطقه و مهم تر از این ها پشتوانه ای استوار و گران بها از برای زبان رسمی کشور به حساب می آید.

 یکی از عناصری که سبب قوام ، ماندگاری وهمدلی یک ملّت ویک قوم می شود زبان و گویش مشترک است  . زبان میان نسل ها پیوندی ریشه ای ایجاد می کند ومانع ازاضمحلال و فراموشی آن ملّت وقوم ونژاد می شود .

مریدی: امروز، جلسه اول، از سلسله نشست‌های گروه علمی اقوام و ادیان مرکز مطالعات راهبردي است. امروز در خدمت جناب آقای دکتر ابراهیم حاجیانی هستیم. ایشان عضو شورای پژوهش‌های فرهنگی مجمع تشخیص مصلحت نظام هستند و تحقیقات متعددی را درباره هویت ملی، دینی و قومی انجام داده‌اند. سخنرانی امروز که عنوان تخصصی آن، در برگیرنده هر دو حوزه ملی و دینی است، با عنوان

از دهه 1310 شمسی به بعد، در گوشه و کنار کشورمان تلاش فراوانی برای گردآوری مجموعه فرهنگ عامیانه آغاز شد که طی این سالها بخشی از این یادگارهای فرهنگ ایرانی، به صورت مجموعه هایی مختلف در کتاب ها و نشریات گوناگون در دسترس همگان قرار گرفته است (عمرانی، 1381، ص9)، اما باید گفت که این، همه مجموعه فرهنگ عامیانه ایران نیست و هنوز برای کامل شدن آن راهی بس طولانی در پیش است.

سياست­گذاري در خصوص اقوام همواره با چالش­هايي همراه است. برخي برنامه­ريزي­ها معطوف به ناديده گرفتن اقوام است و وجود تنوع قومي را خطري براي تجزيه­طلبي و ادعاي استقلال از سوي اقوام مي­دانند. اما چگونه مي­توان وجود تنوع قومي را نه به عنوان تهديد بلكه به عنوان فرصت ارزيابي كرد و از اين كثرت گرايي براي انسجام بخشي ملي بهره برد؟

  

بدنبال سقوط صفويان و بعد از استيلاي افاغنه و شوريدگي ممالك ايران و همزمان با دوره پر تلاطم حكومت نادرشاه، منطقه لارستان شاهد شورش هاي گسترده خان هاي محلي بود. (فلور، 1366، ص 111)

ناامني هاي شديدي كه بدنبال اين درگيري ها بوجود آمد، حيات اقتصادي واجتماعي منطقه را به خطر انداخت و باعث از هم پاشيدن تجارت جنوب گرديد. جنگ هاي داخلي از سال 1135 ه. ق تا 1190 ق همچنان ادامه يافت

قرن نوزده میلادی سرآغاز جمع آوری ادبیات و فرهنگ عامیانه توسط موسسات علمی و فرهنگی، دانشگاه ها، جامعه شناسان و مردم شناسان بود. در این میان افسانه ها بیش از دیگر بخش ها مورد توجه قرار گرفت. نخستین گردآورندگان افسانه های عامیانه در این قرن، یاکوب گریم(Jacob Grimm) و ویلهلم گریم(Wilhelm Grimm)، دو برادر آلمانی بودند که با سفر به شهر ها و روستاها به گردآوری قصه ها پرداختند که این امر باعث برانگیختن دانشمندان برای ادامه این کار شد.

تاريخ نمادگرايي نشان مي‌دهد كه هر چيزي مي‌تواند معناي نمادين پيدا كند مانند اشياء طبيعي انسان با گرايش طبيعي كه به آفرينش نمادها دارد به آنها اهميت رواني بسيار مهمي مي‌دهد تا حالتي مذهبي يا هنري بخود بگيرند. تاريخ ما كه از گذشته‌ي بسيار دور همواره تنگاتنگ مذهب و هنر قرار داشته است، نشان مي‌دهد نمادها براي نياكان ما پرمعنا بوده‌اند و آنها را به هيجان مي‌آورده‌اند. (انسان و سمبولهايش، ترجمه محمود سلطانيه، 1384، ص 352)

 

  به دنيا آوردن بچه و زايش در اكثر اديان وفرهنگ‌ها، به خصوص در جوامع سنتي و روستايي، از چنان اهميت و جايگاهي برخوردار است كه بي‌شك مراسم و اعتقادات گسترده‌اي، چه در زمان بارداري، چه در زمان زايمان و حتي پس از آن را در پي دارد و در هر منطقه‏اي از ايران كه پاي مي‏گذاريم به آيين‌ها و آداب و رسوم متنوعي در خصوص اين «دوران گذار» برمي‏خوريم كه همگي در مطالعات فرهنگ عامه حائر اهميت است

 

لارستان، تو گرمی محبتی ...